Διαδικασία εκκαθάρισης ασφαλιστικών εισφορών προσώπων που ασκούν μη μισθωτή δραστηριότητα

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 20/02/2018 / ΩΡΑ: 12:00 / ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, ΝΕΑ, ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ

Στη δημοσιότητα δόθηκε η με Αριθ. Πρωτ. : Δ.15 / Δ / οικ.9290 / 183 εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας με θέμα «Διαδικασία εκκαθάρισης ασφαλιστικών εισφορών προσώπων που ασκούν μη μισθωτή δραστηριότητα». Σύμφωνα με την παρούσα εγκύκλιο:

Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 39 και 40 του N.4387/2016 βάση υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών προς τον ΕΦΚΑ των ελευθέρων επαγγελματιών (ασφαλισμένων του πρώην ΟΑΕΕ), των αυτοαπασχολουμένων (ασφαλισμένων του πρώην ΕΤΑΑ) και των αγροτών (ασφαλισμένων του πρώην ΟΓΑ) αποτελεί το εισόδημα που προκύπτει από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, όπως εκάστοτε ισχύει, και στο οποίο συμπεριλαμβάνονται από 1/1/2018 οι καταβλητέες ασφαλιστικές εισφορές. Ειδικά για το έτος 2018 η ασφαλιστική εισφορά υπολογίζεται επί του 85% του ως άνω φορολογητέου αποτελέσματος (άρθρο 58 παρ. 1 του N.4472/2017).

Κατ’ εξουσιοδότηση των ανωτέρω ρυθμίσεων εκδόθηκε η αριθ. 61502/3399/30-12-2016Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄ 4330), η οποία τροποποιήθηκε με την αριθ. 25599/1453/2-6-2017 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄ 1942), με την οποία ρυθμίστηκαν θέματα που αφορούσαν στον καθορισμό της βάσης υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών των ελευθέρων επαγγελματιών (ασφαλισμένοι του πρώην ΟΑΕΕ) και των αυτοαπασχολούμενων (ασφαλισμένοι του πρώην ΕΤΑΑ). Αντίστοιχα για τους αγρότες (ασφαλισμένοι του πρώην ΟΓΑ) εκδόθηκε η αριθ. 61501/3398/30- 12-2016 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄4330), η οποία τροποποιήθηκε με την αριθ. 25598/1452/2-6-2017 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄ 1977).

Δεδομένου ότι τα σχετικά στοιχεία που αφορούν στο προηγούμενο φορολογικό έτος είναι διαθέσιμα στον ΕΦΚΑ μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας εκκαθάρισης των φορολογικών δηλώσεων, δηλαδή κατά το β΄ εξάμηνο του έτους, στις ανωτέρω Υπουργικές Αποφάσεις (άρθρο 2 παρ. 14 και 15, όπως ισχύει) προβλέπεται ότι η βάση υπολογισμού των πάσης φύσεως ασφαλιστικών εισφορών των ελευθέρων επαγγελματιών, αυτοαπασχολούμενων και αγροτών προκύπτει σύμφωνα με τα ανωτέρω με βάση το πιο πρόσφατο εκκαθαρισμένο φορολογικό έτος. Τυχόν διαφορά που προκύπτει μετά από τον υπολογισμό των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών με βάση το εισόδημα του προηγούμενου φορολογικού έτους, αναζητείται και συμψηφίζεται ισομερώς κατανεμημένη σε μηνιαία βάση έως το μήνα Δεκέμβριο εκάστου έτους.

Συνεπώς, κατά τους πρώτους μήνες του έτους οι ασφαλιστικές εισφορές υπολογίζονται με βάση το πιο πρόσφατο εκκαθαρισμένο φορολογικό έτος, στο οποίο περιλαμβάνονται από 1/1/2018 οι καταβλητέες ασφαλιστικές εισφορές.

Κατά τη διάρκεια του έτους, όταν είναι διαθέσιμα τα στοιχεία (εισόδημα και ασφαλιστικές εισφορές) που αφορούν το προηγούμενο φορολογικό έτος γίνεται υπολογισμός των ασφαλιστικών εισφορών με βάση το προηγούμενο φορολογικό έτος για το σύνολο των μηνών του έτους. Από την εφαρμογή των ανωτέρω προκύπτει η υποχρέωση διενέργειας εκκαθάρισης των ασφαλιστικών εισφορών κάθε έτος από τις Υπηρεσίες του ΕΦΚΑ.

Παράδειγμα 1

Ελεύθερος επαγγελματίας (παλαιός ασφαλισμένος του πρώην ΟΑΕΕ) από 1/1/2017 έως 31/12/2017 κατέβαλε ασφαλιστικές εισφορές με βάση το εισόδημα του έτους 2015, ως το πιο πρόσφατο εκκαθαρισμένο έτος. Συνεπώς, θα πρέπει να γίνει η διαδικασία εκκαθάρισης ασφαλιστικών εισφορών με βάση το εισόδημα του προηγούμενου έτους, δηλαδή με βάση το έτος 2016.

Ασφαλιστικές Εισφορές έτους 2017 βάσει εισοδήματος έτους 2015

Το μηνιαίο εισόδημα από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας για το έτος 2015 ανέρχεται σε €1.500,00, και συνεπώς για κύρια σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη έχει καταβληθεί ασφαλιστική εισφορά ύψους €414,25 (20% x €1.500,00 για κύρια σύνταξη και 6,95% x €1.500,00 για υγειονομική περίθαλψη, €10,00 για βοήθημα ανεργίας).

Ασφαλιστικές Εισφορές έτους 2017 βάσει εισοδήματος έτους 2016

Το μηνιαίο εισόδημα από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας για το έτος 2016 ανέρχεται σε €2.000,00. Συνεπώς, για κάθε μήνα πρέπει να καταβληθεί μηνιαία ασφαλιστική εισφορά για κύρια σύνταξη ύψους €549,00 (20% x €2.000,00 για κύρια σύνταξη και 6,95% x €2.000,00 για υγειονομική περίθαλψη, €10,00 για βοήθημα ανεργίας).

Εκκαθάριση – Χρεωστικό Υπόλοιπο

Σε ετήσια βάση προκύπτει διαφορά ύψους €1.617,00 [(€549,00 – €414,25) x 12 μήνες], η οποία θα πρέπει να καταβληθεί σε 5 ισόποσες μηνιαίες δόσεις (Απρίλιος 2018 έως Αύγουστος 2018) ύψους €323,40.

Συνεπώς, ο εν λόγω ασφαλισμένος για τους μήνες Απρίλιος έως Αύγουστο 2018 θα καταβάλει :

α) την τρέχουσα μηνιαία ασφαλιστική εισφορά για το έτος 2018 (υπολογισμένη με βάση το εισόδημα και τις ασφαλιστικές εισφορές του έτους 2016 ως του πιο πρόσφατα εκκαθαρισμένου φορολογικού έτους).

Συγκεκριμένα, αυτή θα υπολογιστεί με βάση το 85% του αθροίσματος του ετήσιου εισοδήματος από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας για το έτος 2016 και των ετήσιων ασφαλιστικών εισφορών που έχουν καταβληθεί το έτος αυτό από τον ασφαλισμένο.

Το μηνιαίο εισόδημα από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας το 2016 ανέρχεται, όπως προαναφέρθηκε, σε €2.000,00 μηνιαίως (€2.000,00 x 12 = €24.000,00).

Ο ασφαλισμένος κατέβαλε μηνιαίως για το έτος 2016 ασφαλιστικές εισφορές ύψους €522,01 (€507,01 μηνιαία εισφορά για κύρια σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη στην 10η ασφαλιστική κατηγορία + €10,00 για βοήθημα ανεργίας + €5 για ΕΛΕ – ΕΛΕΕ), δηλαδή €6.264,12 ετησίως.

Συνεπώς, το ετήσιο εισόδημα επί του οποίου θα υπολογιστούν οι ασφαλιστικές εισφορές για τους πρώτους μήνες του 2018 ανέρχεται σε €25.724,50 [85% x (€24.000.00 + €6.264,12)], και η μηνιαία ασφαλιστική εισφορά για κύρια σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη ανέρχεται σε €577,73 (20% x €25.724,50/12 μήνες για κύρια σύνταξη και 6,95% x €25.724,50/12 μήνες για υγειονομική περίθαλψη).

Συνολικά για τους πρώτους μήνες του έτους 2018 πρέπει να καταβληθεί εισφορά ύψους €587,73 (€577,73 για κύρια σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη + €10,00 για βοήθημα ανεργίας).

β) την μηνιαία δόση ύψους €323,40 που έχει προκύψει από την διαδικασία εκκαθάρισης των ασφαλιστικών εισφορών για το έτος 2017.

Ο εν λόγω ασφαλισμένος πρέπει να καταβάλλει για τον Απρίλιο του 2018, ποσό ύψους €911,13 (€577,73 + €323,40 + €10,00) έως 31/5/2018.

Εάν ο ασφαλισμένος μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία δεν καταβάλλει κανένα χρηματικό ποσό, από 1/6/2018 επιβαρύνεται με τόκο καθυστέρησης μόνο το ποσό της μηνιαίας δόσης ύψους €323,40.

Εάν ο ασφαλισμένος μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία καταβάλλει ποσό ύψους €500,00, με αυτό εξοφλείται αρχικά το ποσό της μηνιαίας δόσης ύψους €323,40 και με το υπόλοιπο ποσό (ύψους €500,00 – €323,40 = €176,60) εξοφλείται μέρος της τρέχουσας μηνιαίας εισφοράς. Δεδομένου ότι έχει εξοφληθεί η μηνιαία δόση ύψους €323,40 δεν επιβάλλεται από 1/6/2018 τόκος καθυστέρησης.

Εάν ο ασφαλισμένος μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία καταβάλλει ποσό ύψους €100,00 με αυτό εξοφλείται μέρος της μηνιαίας δόσης. Από 1/6/2018 μόνο το υπόλοιπο ποσό της μηνιαίας δόσης ύψους €223,40 (€323,40 – €100,00) επιβαρύνεται με τόκο καθυστέρησης.

Εάν ο ασφαλισμένος μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία καταβάλλει ποσό ύψους €1.200,00, το επιπλέον ποσό που έχει καταβληθεί ύψους €288,87 (€1.200,00 – €911,13) θα επιμεριστεί ισομερώς τους επομένους μήνες και θα αναπροσαρμοστεί η μηνιαία δόση, η οποία θα διαμορφωθεί σε €251,18 (€323,40 – €288,87/4 μήνες).

Δείτε αναλυτικά την εγκύκλιο στην Online Τράπεζα